EUDR – rozporządzenie (UE) 2023/1115 w sprawie wylesiania
EUDR (EU Deforestation Regulation) to rozporządzenie (UE) 2023/1115, które dopuszcza wprowadzanie do obrotu w UE produktów zawierających bydło, kakao, kawę, palmę olejową, kauczuk, soję i drewno tylko wtedy, gdy nie powodują wylesiania i zostały wyprodukowane legalnie.
EUDR (ang. EU Deforestation Regulation) to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010. Zastąpiło unijne rozporządzenie w sprawie drewna (EUTR).
Zakres
Odnośne towary to bydło, kakao, kawa, palma olejowa, soja, kauczuk i drewno. Odnośne produkty to produkty wymienione w załączniku I, które zawierają odnośne towary, były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu. Załącznik I identyfikuje je kodami Nomenklatury Scalonej; ostatnio zmieniło go rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/2102.
Zakaz z art. 3
Odnośne towary i produkty mogą być wprowadzane do obrotu, udostępniane na rynku lub wywożone tylko wtedy, gdy łącznie:
- nie powodują wylesiania,
- zostały wyprodukowane zgodnie z właściwymi przepisami kraju produkcji,
- przedłożono w ich sprawie oświadczenie o należytej staranności lub uproszczoną deklarację.
Pojęcia zdefiniowane w rozporządzeniu
Niepowodujące wylesiania
Produkty zawierające towary wyprodukowane na terenie, który nie podlegał wylesianiu po 31 grudnia 2020 r., a w przypadku drewna – pozyskane z lasu bez powodowania degradacji lasów po tej dacie.
Wylesianie i las
Wylesianie to przekształcanie lasu do celów użytkowania rolniczego, niezależnie od tego, czy następuje w wyniku działań człowieka. Las to teren o powierzchni ponad 0,5 ha, pokryty drzewami o wysokości ponad 5 m i zwarciu drzewostanu ponad 10% (lub drzewami zdolnymi osiągnąć te wartości), z wyłączeniem terenów użytkowanych głównie rolniczo i miejsko.
Podmiot
Osoba, która w ramach działalności handlowej wprowadza odnośne produkty do obrotu lub je wywozi, z wyłączeniem podmiotów na dalszych etapach łańcucha dostaw. Wprowadzenie do obrotu to udostępnienie odnośnego towaru lub produktu na rynku unijnym po raz pierwszy. Odnośne produkty objęte procedurą celną dopuszczenia do obrotu lub wywozu podlegają kontrolom określonym w rozporządzeniu (art. 26) – zob. zgłoszenie celne.
Ocena krajów
Art. 29 ustanawia trzystopniowy system oceny krajów lub ich części, które klasyfikuje się jako kraje o niskim, standardowym lub wysokim ryzyku; od kategorii zależy zakres obowiązków należytej staranności.
Daty stosowania
Pierwotne daty przesuwały rozporządzenia (UE) 2024/3234 i (UE) 2025/2650. W brzmieniu skonsolidowanym z 26 grudnia 2025 r. art. 3–13, 16–24 oraz 26, 31 i 32 stosuje się od 30 grudnia 2026 r., a wobec osób fizycznych, mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw ustanowionych do 31 grudnia 2024 r. – od 30 czerwca 2027 r. (z wyjątkiem produktów objętych dawnym rozporządzeniem w sprawie drewna).
Najczęstsze pytania
Co oznacza skrót EUDR?
EUDR to EU Deforestation Regulation – rozporządzenie (UE) 2023/1115 w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów.
Jakich towarów dotyczy EUDR?
Bydła, kakao, kawy, palmy olejowej, kauczuku, soi i drewna oraz produktów wymienionych w załączniku I, które je zawierają, były nimi karmione lub zostały przy ich użyciu wytworzone.
Od kiedy stosuje się EUDR?
Według tekstu skonsolidowanego z 26 grudnia 2025 r. główne obowiązki stosuje się od 30 grudnia 2026 r., a wobec mikro- i małych przedsiębiorstw ustanowionych do 31 grudnia 2024 r. – od 30 czerwca 2027 r.