Akt w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) – definicja w kontekście produktów
Akt w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) to rozporządzenie (UE) 2024/1689 ustanawiające zharmonizowane przepisy dotyczące systemów AI. Obejmuje m.in. systemy AI będące związanymi z bezpieczeństwem elementami produktów objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym, np. zabawek czy urządzeń radiowych.
Akt w sprawie sztucznej inteligencji (ang. AI Act) to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji. Reguluje wprowadzanie do obrotu, oddawanie do użytku i wykorzystywanie systemów AI w Unii, w tym zakazane praktyki, wymogi dla systemów AI wysokiego ryzyka i obowiązki przejrzystości.
Związek z produktami
Według art. 6 ust. 1 system AI jest systemem wysokiego ryzyka, gdy łącznie: jest przeznaczony do wykorzystania jako związany z bezpieczeństwem element produktu objętego unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I (albo sam jest takim produktem) oraz produkt ten podlega na podstawie tego prawodawstwa ocenie zgodności przez stronę trzecią. Załącznik I wymienia m.in. akty dotyczące maszyn, zabawek, urządzeń radiowych, środków ochrony indywidualnej i urządzeń spalających paliwa gazowe.
Odrębną grupę systemów wysokiego ryzyka tworzą zastosowania wymienione w załączniku III (art. 6 ust. 2), które nie są związane z konkretnymi produktami harmonizowanymi.
Pojęcia zdefiniowane w rozporządzeniu
Importer
Osoba fizyczna lub prawna znajdująca się lub mająca siedzibę w Unii, która wprowadza do obrotu system AI opatrzony nazwą lub znakiem towarowym osoby mającej siedzibę w państwie trzecim. Obowiązki importerów systemów AI wysokiego ryzyka określa art. 23.
Dostawca
Osoba fizyczna lub prawna, organ publiczny, agencja lub inny podmiot, który rozwija system AI lub zleca jego rozwój i – odpłatnie lub nieodpłatnie – wprowadza go do obrotu lub oddaje do użytku pod własną nazwą lub znakiem towarowym.
Daty stosowania
| Przepisy | Stosowanie od |
|---|---|
| Rozdziały I i II (m.in. zakazane praktyki) | 2 lutego 2025 r. |
| Rozporządzenie co do zasady | 2 sierpnia 2026 r. |
| Wymogi dla systemów wysokiego ryzyka z art. 6 ust. 2 i załącznika III | 2 grudnia 2027 r. |
| Wymogi dla systemów wysokiego ryzyka z art. 6 ust. 1 i załącznika I (produkty) | 2 sierpnia 2028 r. |
Daty dla systemów wysokiego ryzyka wynikają z rozporządzenia (UE) 2026/1744 (akt zbiorczy prawa cyfrowego dotyczący AI), które zmieniło art. 113 aktu w sprawie sztucznej inteligencji. Pierwotnie przepisy art. 6 ust. 1 miały być stosowane od 2 sierpnia 2027 r.
Relacja do innych aktów
Rozporządzenie (UE) 2026/1744 zmieniło także rozporządzenie maszynowe – upoważniło Komisję do dodania w załączniku III wymogów zdrowia i bezpieczeństwa dla systemów AI wysokiego ryzyka będących elementami maszyn. Systemy AI wysokiego ryzyka opatruje się oznakowaniem CE.
Najczęstsze pytania
Kiedy system AI w produkcie jest systemem wysokiego ryzyka?
Według art. 6 ust. 1 aktu w sprawie sztucznej inteligencji – gdy jest związanym z bezpieczeństwem elementem produktu objętego prawodawstwem harmonizacyjnym z załącznika I (lub sam jest takim produktem), a produkt podlega ocenie zgodności przez stronę trzecią.
Od kiedy wymogi AI Act dotyczą systemów AI w produktach harmonizowanych?
Po zmianie wprowadzonej rozporządzeniem (UE) 2026/1744 wymogi dla systemów wysokiego ryzyka z art. 6 ust. 1 i załącznika I stosuje się od 2 sierpnia 2028 r.
Kim jest importer w rozumieniu AI Act?
To osoba fizyczna lub prawna z Unii, która wprowadza do obrotu system AI opatrzony nazwą lub znakiem towarowym osoby mającej siedzibę w państwie trzecim.