Akt w sprawie danych (Data Act) – definicja rozporządzenia 2023/2854
Akt w sprawie danych (Data Act) to rozporządzenie (UE) 2023/2854 o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu, które obejmuje m.in. obowiązek projektowania produktów skomunikowanych tak, aby generowane przez nie dane były dostępne dla użytkownika.
Akt w sprawie danych (ang. Data Act) to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2854 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie zharmonizowanych przepisów dotyczących sprawiedliwego dostępu do danych i ich wykorzystywania oraz w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2017/2394 i dyrektywy (UE) 2020/1828. Reguluje m.in. dostęp użytkowników do danych generowanych przez produkty skomunikowane i usługi powiązane, udostępnianie danych osobom trzecim oraz nieuczciwe warunki umowne dotyczące danych.
Znaczenie dla produktów
Z perspektywy towarów wprowadzanych na rynek UE kluczowy jest art. 3 ust. 1: produkty skomunikowane projektuje się i produkuje, a usługi powiązane projektuje i świadczy, w taki sposób, aby dane z produktu i usługi – wraz z metadanymi potrzebnymi do ich interpretacji – były domyślnie łatwo, bezpiecznie i bezpłatnie dostępne dla użytkownika, w ustrukturyzowanym, powszechnie używanym i nadającym się do odczytu maszynowego formacie. Przed zawarciem umowy sprzedaży, najmu lub leasingu produktu skomunikowanego sprzedawca przekazuje użytkownikowi informacje o danych, które produkt może generować.
Pojęcia zdefiniowane w rozporządzeniu
Produkt skomunikowany
Rzecz, która pozyskuje, generuje lub zbiera dane dotyczące jej wykorzystywania lub otoczenia i która może komunikować dane z produktu za pomocą usługi łączności elektronicznej, łącza fizycznego lub dostępu na urządzeniu, a której podstawową funkcją nie jest przechowywanie, przetwarzanie ani przesyłanie danych w imieniu innej strony niż użytkownik.
Usługa powiązana
Usługa cyfrowa, w tym oprogramowanie, skomunikowana z produktem w taki sposób, że jej brak uniemożliwiłby produktowi wykonywanie co najmniej jednej z jego funkcji, albo dodawana później w celu dodania, uaktualnienia lub zmodyfikowania funkcji produktu.
Użytkownik i posiadacz danych
Użytkownik to właściciel produktu skomunikowanego, osoba, której przekazano umownie tymczasowe prawa do korzystania z niego, lub osoba korzystająca z usług powiązanych. Posiadacz danych to osoba, która ma prawo lub obowiązek wykorzystywać i udostępniać dane, w tym dane z produktu lub usługi powiązanej.
Daty stosowania
| Przepisy | Stosowanie |
|---|---|
| Rozporządzenie co do zasady | od 12 września 2025 r. |
| Art. 3 ust. 1 – projektowanie produktów skomunikowanych | do produktów i usług powiązanych wprowadzonych na rynek po 12 września 2026 r. |
| Rozdział IV – nieuczciwe warunki umowne, do umów zawartych do 12 września 2025 r. (na czas nieokreślony lub wygasających co najmniej 10 lat po 11 stycznia 2024 r.) | od 12 września 2027 r. |
Relacja do innych aktów
Akt w sprawie danych nie jest aktem harmonizacyjnym przewidującym oznakowanie CE. Obok niego produkty skomunikowane mogą podlegać m.in. aktowi o cyberodporności oraz ogólnym wymogom bezpieczeństwa z rozporządzenia GPSR.
Najczęstsze pytania
Czym jest produkt skomunikowany według Data Act?
To rzecz, która zbiera lub generuje dane o swoim wykorzystywaniu lub otoczeniu i może je przekazywać za pomocą łączności elektronicznej, łącza fizycznego lub dostępu na urządzeniu, a jej podstawową funkcją nie jest przechowywanie ani przetwarzanie danych w imieniu innej strony niż użytkownik.
Od kiedy stosuje się akt w sprawie danych?
Rozporządzenie (UE) 2023/2854 stosuje się od 12 września 2025 r. Obowiązek projektowania z art. 3 ust. 1 dotyczy produktów skomunikowanych i usług powiązanych wprowadzonych na rynek po 12 września 2026 r.
Kim jest posiadacz danych?
To osoba fizyczna lub prawna, która zgodnie z prawem ma prawo lub obowiązek wykorzystywać i udostępniać dane, w tym dane z produktu lub dane z usługi powiązanej.