Nadzór rynku – rozporządzenie (UE) 2019/1020
Rozporządzenie (UE) 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów ustanawia ramy nadzoru rynku i kontroli produktów wprowadzanych na rynek Unii, w tym wymóg podmiotu gospodarczego z siedzibą w UE dla produktów objętych wybranymi aktami harmonizacyjnymi.
Nadzór rynku to – według definicji z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1020 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów – czynności wykonywane i środki stosowane przez organy nadzoru rynku w celu zapewnienia, aby produkty spełniały wymagania mającego zastosowanie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego, oraz w celu ochrony interesu publicznego określonego w tym prawodawstwie.
Podstawa prawna
Rozporządzenie 2019/1020 zmieniło dyrektywę 2004/42/WE oraz rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i (UE) nr 305/2011, zastępując dawne przepisy o nadzorze rynku zawarte w rozporządzeniu nr 765/2008. Stosuje się je od 16 lipca 2021 r., a przepisy o Unijnej Sieci ds. Zgodności Produktów (art. 29–33) i działalności finansowej (art. 36) od 1 stycznia 2021 r. Na rozporządzenie odsyła wiele późniejszych aktów produktowych, np. GPSR, rozporządzenie bateryjne i akt o cyberodporności.
Pojęcia zdefiniowane w rozporządzeniu
Organ nadzoru rynku
Organ wyznaczony przez państwo członkowskie jako odpowiedzialny za sprawowanie nadzoru rynku na jego terytorium.
Dostawca usług realizacji zamówień
Osoba, która w ramach działalności handlowej świadczy co najmniej dwie z usług: magazynowanie, pakowanie, adresowanie i wysyłka produktów, nie będąc ich właścicielem, z wyłączeniem m.in. usług pocztowych. Pojęcie to przejęły późniejsze akty, np. GPSR – zob. dostawca usług realizacji zamówień.
Podmiot gospodarczy z siedzibą w Unii (art. 4)
Produkt objęty aktami harmonizacyjnymi wymienionymi w art. 4 ust. 5 można wprowadzić do obrotu tylko wtedy, gdy istnieje odpowiedzialny za niego podmiot gospodarczy z siedzibą w Unii. Może nim być, w kolejności: producent z siedzibą w UE, importer (gdy producent nie ma siedziby w UE), upoważniony przedstawiciel z pisemnym upoważnieniem albo dostawca usług realizacji zamówień – gdy żaden z poprzednich nie ma siedziby w UE. Do zadań tego podmiotu należy m.in. przechowywanie deklaracji zgodności UE i dokumentacji technicznej do dyspozycji organów.
Kontrole produktów wprowadzanych na rynek Unii
Rozdział VII reguluje kontrole produktów wprowadzanych na rynek Unii. Państwa członkowskie wyznaczają do nich organy celne, organy nadzoru rynku lub inne organy (art. 25). Wyznaczone organy zawieszają dopuszczenie produktu do obrotu m.in. wtedy, gdy produktowi nie towarzyszy wymagana dokumentacja, produkt nie jest oznakowany lub etykietowany zgodnie z prawem Unii albo oznakowanie CE jest fałszywe lub wprowadza w błąd (art. 26). Jeżeli organy nadzoru rynku stwierdzą, że produkt stwarza poważne zagrożenie albo nie jest zgodny z prawem Unii, zwracają się o odmowę dopuszczenia do obrotu (art. 28), co odnosi się do zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu.
Zmiany rozporządzenia
Rozporządzenie 2019/1020 było zmieniane m.in. przez rozporządzenie bateryjne (UE) 2023/1542, rozporządzenie (UE) 2024/1252 o surowcach krytycznych, akt o cyberodporności (UE) 2024/2847 i rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań.
Najczęstsze pytania
Co oznacza nadzór rynku?
Według rozporządzenia (UE) 2019/1020 to czynności i środki organów nadzoru rynku mające zapewnić, aby produkty spełniały wymagania unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego, oraz chronić interes publiczny określony w tym prawodawstwie.
Kim jest podmiot gospodarczy z art. 4 rozporządzenia 2019/1020?
To podmiot z siedzibą w Unii odpowiedzialny za produkt objęty wskazanymi aktami harmonizacyjnymi: producent z siedzibą w UE, importer, upoważniony przedstawiciel albo dostawca usług realizacji zamówień, gdy żaden inny podmiot nie ma siedziby w UE.
Od kiedy stosuje się rozporządzenie 2019/1020?
Od 16 lipca 2021 r. Niektóre przepisy, m.in. dotyczące kontroli produktów wprowadzanych na rynek Unii, stosuje się od 1 stycznia 2021 r.