Prawo do naprawy – dyrektywa (UE) 2024/1799
Dyrektywa (UE) 2024/1799 w sprawie wspólnych zasad promujących naprawę towarów wprowadza obowiązek naprawy dla producentów towarów objętych unijnymi wymogami możliwości naprawy, europejski formularz informacji o naprawie i europejską platformę internetową napraw.
Dyrektywa o prawie do naprawy to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie wspólnych zasad promujących naprawę towarów oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/2394 oraz dyrektyw (UE) 2019/771 i (UE) 2020/1828. Ustanawia zasady promujące naprawę towarów nabywanych przez konsumentów, zarówno w okresie odpowiedzialności sprzedawcy, jak i po jego upływie.
Kluczowe pojęcia
Obowiązek naprawy
Na wniosek konsumenta producent naprawia towary, dla których akty prawne Unii wymienione w załączniku II ustanawiają wymogi dotyczące możliwości naprawy, w zakresie tych wymogów (art. 5). Producent nie ma obowiązku naprawy, gdy jest ona niemożliwa, i może zlecić ją podwykonawcy.
Producent spoza Unii
Jeżeli producent zobowiązany do naprawy ma siedzibę poza Unią, obowiązek realizuje jego upoważniony przedstawiciel w Unii; gdy go nie ma – importer danego towaru, a w braku importera – dystrybutor.
Towary objęte obowiązkiem (załącznik II)
Załącznik II w pierwotnym brzmieniu obejmuje: pralki i pralko-suszarki dla gospodarstw domowych, zmywarki, urządzenia chłodnicze, wyświetlacze elektroniczne, sprzęt do spawania, odkurzacze, serwery i produkty do przechowywania danych, telefony komórkowe, telefony bezprzewodowe i komputery typu slate, suszarki bębnowe oraz towary zawierające baterie do lekkich środków transportu. Dyrektywa delegowana Komisji (UE) 2026/74 dodała miejscowe ogrzewacze pomieszczeń do użytku domowego.
Europejski formularz informacji o naprawie
Formularz określony w załączniku I (art. 4), który podmiot zajmujący się naprawą może nieodpłatnie przekazać konsumentowi na trwałym nośniku przed zawarciem umowy o świadczenie usług naprawy.
Europejska platforma internetowa napraw
Platforma (art. 7) umożliwiająca konsumentom znalezienie podmiotów zajmujących się naprawą, a w stosownych przypadkach także m.in. sprzedawców odnowionych towarów.
Utrudnianie naprawy
Producenci nie mogą stosować postanowień umownych, sprzętu ani technik oprogramowania utrudniających naprawę towarów z załącznika II, chyba że uzasadniają to obiektywne czynniki, w tym ochrona praw własności intelektualnej. Nie mogą też odmówić naprawy wyłącznie dlatego, że wcześniej naprawiał ją inny podmiot.
Zmiana dyrektywy (UE) 2019/771
Jeżeli konsument wybiera naprawę jako środek ochrony prawnej w ramach odpowiedzialności sprzedawcy za brak zgodności towaru z umową, okres tej odpowiedzialności przedłuża się jednokrotnie o dwanaście miesięcy (art. 16). Zmiany tej nie stosuje się do umów sprzedaży zawartych przed 31 lipca 2026 r.
Daty
Państwa członkowskie miały przyjąć przepisy transponujące do 31 lipca 2026 r. i stosują je od 31 lipca 2026 r.
Najczęstsze pytania
Kto realizuje obowiązek naprawy, gdy producent ma siedzibę w Chinach lub innym państwie spoza UE?
Według art. 5 dyrektywy (UE) 2024/1799 obowiązek realizuje upoważniony przedstawiciel producenta w Unii, a gdy go nie ma – importer towaru. W braku importera obowiązek przechodzi na dystrybutora.
Których towarów dotyczy obowiązek naprawy?
Towarów, dla których akty Unii wymienione w załączniku II dyrektywy ustanawiają wymogi możliwości naprawy, m.in. pralek, zmywarek, lodówek, wyświetlaczy, odkurzaczy, telefonów i tabletów, suszarek bębnowych i towarów z bateriami LMT.
Od kiedy stosuje się dyrektywę o prawie do naprawy?
Państwa członkowskie stosują przepisy transponujące dyrektywę (UE) 2024/1799 od 31 lipca 2026 r.