PLD – dyrektywa (UE) 2024/2853 o odpowiedzialności za produkty wadliwe
Dyrektywa (UE) 2024/2853 (PLD) zastępuje dyrektywę 85/374/EWG i określa zasady odpowiedzialności podmiotów gospodarczych za szkody wyrządzone przez produkty wadliwe. Obejmuje m.in. oprogramowanie, a przy producencie spoza Unii – także importera.
PLD (ang. Product Liability Directive) to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2853 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie odpowiedzialności za produkty wadliwe i uchylenia dyrektywy Rady 85/374/EWG. Określa wspólne zasady odpowiedzialności podmiotów gospodarczych za szkody wyrządzone osobom fizycznym i spowodowane przez produkty wadliwe oraz zasady odszkodowania za te szkody.
Pojęcia zdefiniowane w dyrektywie
Produkt
Rzecz ruchoma, nawet zintegrowana lub wzajemnie połączona z inną rzeczą ruchomą lub nieruchomą. Definicja obejmuje wprost energię elektryczną, cyfrowe pliki produkcyjne, surowce i oprogramowanie. Dyrektywy nie stosuje się do darmowego i otwartego oprogramowania opracowanego lub dostarczonego poza działalnością handlową.
Podmioty odpowiedzialne
Art. 8 wskazuje podmioty gospodarcze ponoszące odpowiedzialność:
- producent wadliwego produktu oraz producent wadliwej części składowej zintegrowanej z produktem pod kontrolą producenta;
- gdy producent produktu lub części składowej ma siedzibę poza Unią – importer, upoważniony przedstawiciel producenta, a gdy nie ma importera ani upoważnionego przedstawiciela z siedzibą w Unii – dostawca usług realizacji zamówień;
- osoba, która znacząco modyfikuje produkt poza kontrolą producenta i następnie udostępnia go na rynku – traktowana jak producent;
- dystrybutor – gdy nie można zidentyfikować podmiotu z siedzibą w Unii, a dystrybutor w ciągu miesiąca od wniosku poszkodowanego nie wskaże takiego podmiotu lub swojego dostawcy.
Zasada odpowiedzialności dystrybutora dotyczy też dostawców platform internetowych umożliwiających zawieranie umów na odległość, którzy nie są podmiotami gospodarczymi, na warunkach z art. 6 ust. 3 aktu o usługach cyfrowych.
Daty
| Zdarzenie | Data |
|---|---|
| Termin transpozycji | 9 grudnia 2026 r. |
| Zastosowanie dyrektywy | do produktów wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku po 8 grudnia 2026 r. |
| Utrata mocy dyrektywy 85/374/EWG | 9 grudnia 2026 r. – nadal stosowana do produktów wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku przed tym dniem |
Datę w art. 2 ust. 1 („po dniu 8 grudnia 2026 r.”) ustalono sprostowaniem opublikowanym 7 maja 2026 r.; pierwotny tekst wskazywał 9 grudnia 2026 r.
Relacja do innych aktów
PLD dotyczy odpowiedzialności cywilnej za szkody. Wymogi bezpieczeństwa, które produkt musi spełniać przy wprowadzaniu do obrotu, określają odrębne akty, m.in. GPSR i akty harmonizacyjne przewidujące oznakowanie CE.
Najczęstsze pytania
Kto odpowiada za produkt wadliwy, gdy producent ma siedzibę poza UE?
Według art. 8 dyrektywy (UE) 2024/2853 odpowiedzialność ponoszą importer i upoważniony przedstawiciel producenta, a gdy żadnego z nich nie ma w Unii – dostawca usług realizacji zamówień. Pomocniczo odpowiada dystrybutor, który nie wskaże podmiotu z siedzibą w Unii.
Czy oprogramowanie jest produktem w rozumieniu nowej dyrektywy?
Tak. Definicja produktu w dyrektywie (UE) 2024/2853 obejmuje wprost oprogramowanie, a także cyfrowe pliki produkcyjne, surowce i energię elektryczną. Wyłączone jest darmowe i otwarte oprogramowanie tworzone poza działalnością handlową.
Do jakich produktów stosuje się nową dyrektywę?
Do produktów wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku po 8 grudnia 2026 r. Do wcześniejszych produktów nadal stosuje się dyrektywę 85/374/EWG.