Wartość celna – definicja i metody ustalania
Wartość celna to wartość towaru przyjmowana do stosowania Wspólnej Taryfy Celnej, czyli podstawa, od której oblicza się cło od wartości. Unijny kodeks celny określa ją przede wszystkim jako wartość transakcyjną.
Wartość celna to wartość towarów ustalana według zasad prawa celnego w celu stosowania taryfy celnej i innych środków. Od niej oblicza się cło wyrażone procentem wartości (ad valorem), a w Polsce stanowi ona także element podstawy opodatkowania VAT z tytułu importu.
Podstawa prawna
Wartość celną definiuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 – Unijny kodeks celny (UKC), w art. 69–74. Szczegółowe zasady zawierają akty wykonawcze i delegowane do kodeksu. Unijne przepisy opierają się na Porozumieniu WTO w sprawie stosowania art. VII GATT, znanym jako Porozumienie o wartości celnej.
Metoda wartości transakcyjnej
Podstawową metodą jest wartość transakcyjna (art. 70 UKC), czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towary sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii. Obejmuje ona wszystkie płatności dokonane lub do dokonania przez kupującego na rzecz sprzedającego jako warunek sprzedaży.
Elementy doliczane
Art. 71 UKC wymienia koszty, które dolicza się do ceny, jeżeli nie zostały w niej ujęte. Należą do nich m.in.:
- prowizje i koszty pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu,
- koszty pojemników i opakowań,
- wartość towarów i usług dostarczonych przez kupującego do produkcji (tzw. świadczenia),
- tantiemy i opłaty licencyjne związane z towarem,
- koszty transportu i ubezpieczenia oraz koszty załadunku do miejsca wprowadzenia towarów na obszar celny Unii.
Elementy niewliczane
Art. 72 UKC wskazuje koszty, których nie wlicza się do wartości celnej, m.in. koszty transportu po wprowadzeniu towarów na obszar celny Unii, opłaty za budowę lub montaż po przywozie, odsetki z tytułu finansowania zakupu, prowizje od zakupu oraz cła i podatki należne w Unii.
Z tego powodu wartość celna jest zbliżona do wartości towaru na warunkach CIF na granicy Unii, niezależnie od reguły Incoterms zapisanej w umowie.
Metody zastępcze
Gdy wartości transakcyjnej nie można ustalić, art. 74 UKC przewiduje metody zastępcze stosowane w kolejności:
- wartość transakcyjna towarów identycznych sprzedanych do Unii w tym samym lub zbliżonym czasie,
- wartość transakcyjna towarów podobnych,
- metoda dedukcyjna – oparta na cenie jednostkowej, po jakiej przywiezione towary sprzedaje się w Unii, pomniejszonej o określone koszty,
- metoda wartości kalkulowanej – oparta na kosztach produkcji, zysku i kosztach ogólnych w kraju wywozu.
Kolejność metody dedukcyjnej i kalkulowanej może zostać odwrócona na wniosek zgłaszającego. Jeżeli żadna z tych metod nie ma zastosowania, wartość ustala się w oparciu o dane dostępne w Unii, przy zastosowaniu rozsądnych środków zgodnych z zasadami porozumienia WTO (tzw. metoda ostatniej szansy).
Pojęcia powiązane
- Wartość celna – hasło w słowniku,
- Faktura handlowa – dokument potwierdzający cenę transakcyjną,
- Fracht i CIF – elementy kosztów transportu i ubezpieczenia,
- Cło i VAT importowy oraz Landed cost.
Najczęstsze pytania
Co oznacza wartość transakcyjna?
Wartość transakcyjna to cena faktycznie zapłacona lub należna za towary sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, skorygowana o elementy doliczane i niewliczane wymienione w art. 71 i 72 UKC.
Czym różni się wartość celna od ceny z faktury?
Cena z faktury to cena uzgodniona między stronami. Wartość celna to wartość ustalona według przepisów celnych: obejmuje m.in. koszty transportu i ubezpieczenia do granicy Unii, jeśli nie ma ich w cenie, a nie obejmuje m.in. transportu wewnątrz Unii.
Co oznaczają metody zastępcze ustalania wartości celnej?
To metody z art. 74 UKC stosowane wtedy, gdy nie można ustalić wartości transakcyjnej: wartość towarów identycznych, towarów podobnych, metoda dedukcyjna, metoda kalkulowana i metoda ostatniej szansy.