Pochodzenie towaru – definicja pochodzenia niepreferencyjnego i preferencyjnego
Pochodzenie towaru to jego „ekonomiczna przynależność państwowa”: kraj, w którym towar został całkowicie uzyskany albo przeszedł ostatnie istotne przetworzenie. Prawo celne rozróżnia pochodzenie niepreferencyjne i preferencyjne.
Pochodzenie towaru to kraj, z którego towar pochodzi w rozumieniu prawa celnego. Nie jest to kraj wysyłki ani kraj sprzedawcy, lecz kraj, w którym towar został całkowicie uzyskany lub w którym przeszedł ostatnie istotne przetworzenie. Obok klasyfikacji taryfowej i wartości celnej pochodzenie jest jednym z trzech elementów, od których zależy wysokość cła.
Podstawa prawna
Pochodzenie towarów reguluje rozdział 2 tytułu II rozporządzenia (UE) nr 952/2013 – Unijnego kodeksu celnego (art. 59–68). Szczegółowe reguły, w tym listy reguł pochodzenia dla poszczególnych produktów, zawierają rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2015/2446 i rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/2447. Reguły preferencyjne wynikają ponadto z umów handlowych Unii i jej systemów preferencji jednostronnych. Na poziomie światowym kwestie te porządkuje Porozumienie WTO w sprawie reguł pochodzenia.
Pochodzenie niepreferencyjne
Reguły niepreferencyjne (art. 59–63 UKC) stosuje się m.in. do Wspólnej Taryfy Celnej poza preferencjami, do środków pozataryfowych oraz do środków ochrony handlu, takich jak cła antydumpingowe. Kodeks wyróżnia dwie sytuacje:
- towary całkowicie uzyskane w jednym kraju – np. produkty mineralne wydobyte w tym kraju, rośliny tam zebrane, zwierzęta tam urodzone i hodowane – mają pochodzenie z tego kraju (art. 60 ust. 1),
- towary, w których produkcji uczestniczy więcej niż jeden kraj, mają pochodzenie z kraju, w którym przeszły ostatnie istotne, ekonomicznie uzasadnione przetworzenie lub obróbkę, w przedsiębiorstwie do tego przystosowanym, prowadzące do wytworzenia nowego produktu lub stanowiące ważny etap produkcji (art. 60 ust. 2).
Czynności o niewielkim znaczeniu, takie jak przepakowanie, podział przesyłki czy oznakowanie, a także sam tranzyt przez kraj trzeci, nie zmieniają pochodzenia towaru.
Pochodzenie preferencyjne
Pochodzenie preferencyjne (art. 64 UKC) decyduje o prawie do obniżonej lub zerowej stawki cła na podstawie umowy o wolnym handlu albo jednostronnego systemu preferencji, np. ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP). Reguły są określone odrębnie w każdej umowie lub systemie i mogą opierać się na zmianie pozycji taryfowej, udziale wartości materiałów lub określonej operacji przetwarzania.
Porównanie
| Cecha | Pochodzenie niepreferencyjne | Pochodzenie preferencyjne |
|---|---|---|
| Funkcja | Stosowanie zwykłych stawek cła i środków ochrony handlu | Prawo do stawki preferencyjnej |
| Źródło reguł | UKC i akty do niego | Umowy handlowe i systemy preferencji |
| Typowy dowód | Świadectwo pochodzenia niepreferencyjnego | Dowód pochodzenia określony w danej umowie |
Pojęcia powiązane
- Pochodzenie niepreferencyjne – hasło w słowniku,
- Świadectwo pochodzenia,
- Cło antydumpingowe,
- Dokumenty importowe.
Najczęstsze pytania
Czym różni się pochodzenie niepreferencyjne od preferencyjnego?
Pochodzenie niepreferencyjne służy do stosowania zwykłych stawek cła i środków ochrony handlu, np. ceł antydumpingowych. Pochodzenie preferencyjne decyduje o prawie do obniżonej stawki cła na podstawie umowy handlowej lub systemu preferencji.
Co oznacza ostatnie istotne przetworzenie?
To kryterium z art. 60 ust. 2 UKC: towar wytworzony w więcej niż jednym kraju pochodzi z kraju, w którym przeszedł ostatnie istotne, ekonomicznie uzasadnione przetworzenie prowadzące do nowego produktu lub stanowiące ważny etap produkcji.
Czy kraj wysyłki oznacza kraj pochodzenia?
Nie. Kraj wysyłki to kraj, z którego towar został wysłany. Sam tranzyt lub przeładunek w kraju trzecim nie zmienia pochodzenia towaru.