Przedstawiciel celny i agencja celna – definicje
Przedstawiciel celny to osoba wyznaczona przez inną osobę do dokonywania czynności i formalności wymaganych przepisami prawa celnego w kontaktach z organami celnymi. Agencja celna to potoczna nazwa firmy, która zawodowo pełni tę funkcję.
Przedstawiciel celny to – zgodnie z art. 5 pkt 6 Unijnego kodeksu celnego – każda osoba wyznaczona przez inną osobę do dokonywania czynności i formalności wymaganych na mocy przepisów prawa celnego w kontaktach z organami celnymi. Osoba, która ustanawia przedstawiciela, jest w języku prawniczym nazywana mocodawcą.
Podstawa prawna
Przedstawicielstwo celne regulują art. 18 i 19 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 – Unijnego kodeksu celnego (UKC). Art. 18 stanowi, że każda osoba może ustanowić przedstawiciela celnego, a przedstawicielstwo może być bezpośrednie albo pośrednie. Państwa członkowskie mogą określić warunki, na jakich przedstawiciel może świadczyć usługi w państwie, w którym ma siedzibę. W Polsce kwestie te uzupełnia ustawa – Prawo celne, która posługuje się m.in. pojęciem agenta celnego.
Rodzaje przedstawicielstwa
| Cecha | Przedstawicielstwo bezpośrednie | Przedstawicielstwo pośrednie |
|---|---|---|
| W czyim imieniu działa przedstawiciel | W imieniu i na rzecz mocodawcy | We własnym imieniu, ale na rzecz mocodawcy |
| Kto jest zgłaszającym | Mocodawca | Przedstawiciel |
| Dłużnik z tytułu długu celnego | Mocodawca | Przedstawiciel oraz osoba, na rzecz której dokonuje się zgłoszenia (art. 77 ust. 3 UKC) |
Art. 19 UKC przewiduje, że przedstawiciel celny w kontaktach z organami celnymi oświadcza, iż działa na rzecz osoby reprezentowanej, i określa rodzaj przedstawicielstwa. Organ celny może zażądać dowodu umocowania. Osoba, która oświadcza, że działa jako przedstawiciel, nie mając do tego umocowania, jest uważana za działającą we własnym imieniu i na własną rzecz.
Agent celny i agencja celna
Agent celny to w polskim prawie osoba fizyczna uprawniona do wykonywania zastępstwa przed organami celnymi na zasadach określonych w ustawie – Prawo celne. Może działać w formie przedstawicielstwa bezpośredniego lub pośredniego.
Agencja celna nie jest pojęciem zdefiniowanym w kodeksie celnym. W praktyce gospodarczej termin oznacza przedsiębiorstwo, które zawodowo wykonuje czynności przedstawiciela celnego, najczęściej sporządza i składa zgłoszenia celne w imieniu importerów i eksporterów. Funkcję tę pełnią także spedytorzy z działami celnymi.
Przedstawiciel a zgłaszający i importer
- Zgłaszający – osoba, która składa zgłoszenie celne we własnym imieniu, lub osoba, w której imieniu zgłoszenie jest składane.
- Importer – określenie handlowe i podatkowe nabywcy sprowadzającego towar; przy przedstawicielstwie bezpośrednim to on jest zgłaszającym.
- Numer EORI – identyfikator podmiotu w kontaktach z organami celnymi, podawany w zgłoszeniu zarówno dla zgłaszającego, jak i przedstawiciela.
Pojęcia powiązane
- Agencja celna – hasło w słowniku,
- Zgłoszenie celne,
- EORI,
- Odprawa celna i zgłoszenie celne oraz Numer EORI.
Najczęstsze pytania
Czym różni się przedstawicielstwo bezpośrednie od pośredniego?
Przy przedstawicielstwie bezpośrednim przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz mocodawcy, który pozostaje zgłaszającym. Przy pośrednim działa we własnym imieniu na rzecz mocodawcy, sam staje się zgłaszającym i odpowiada za dług celny solidarnie z osobą, na rzecz której dokonano zgłoszenia.
Co oznacza termin agencja celna?
To potoczna nazwa przedsiębiorstwa, które zawodowo pełni funkcję przedstawiciela celnego. Unijny kodeks celny posługuje się pojęciem przedstawiciela celnego, a nie agencji celnej.
Czym różni się agent celny od przedstawiciela celnego?
Przedstawiciel celny to pojęcie z Unijnego kodeksu celnego obejmujące każdą osobę wyznaczoną do działania przed organami celnymi. Agent celny to pojęcie z polskiej ustawy – Prawo celne, oznaczające osobę fizyczną uprawnioną do zastępstwa przed organami celnymi.