CBAM – mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to mechanizm ustanowiony rozporządzeniem (UE) 2023/956, obejmujący przywóz do UE towarów z sektorów cementu, energii elektrycznej, nawozów, żeliwa i stali, aluminium oraz wodoru. Od 1 stycznia 2026 r. działa w fazie docelowej, z progiem de minimis 50 ton.
CBAM (ang. Carbon Border Adjustment Mechanism) to mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. Obejmuje towary wymienione w załączniku I, pochodzące z państw trzecich, przy ich przywozie na obszar celny Unii. Rozporządzenie zmieniło istotnie rozporządzenie (UE) 2025/2083 w sprawie uproszczenia i wzmocnienia CBAM.
Towary objęte
Załącznik I wymienia towary – wskazane kodami CN – z sektorów: cement, energia elektryczna, nawozy, żeliwo i stal, aluminium oraz wodór, wraz z gazami cieplarnianymi przypisanymi do każdej grupy (dwutlenek węgla, a dla części towarów także podtlenek azotu lub perfluorowęglowodory).
Pojęcia zdefiniowane w rozporządzeniu
Importer
Osoba składająca we własnym imieniu zgłoszenie celne o dopuszczenie towarów do obrotu albo – gdy zgłoszenie składa pośredni przedstawiciel celny – osoba, w której imieniu zgłoszenie jest składane.
Emisje wbudowane
Emisje bezpośrednie uwalniane podczas produkcji towarów oraz emisje pośrednie z wytwarzania energii elektrycznej zużywanej w procesach produkcyjnych, obliczane według metod z załącznika IV.
Certyfikat CBAM
Certyfikat w formacie elektronicznym odpowiadający jednej tonie ekwiwalentu CO2 emisji wbudowanych w towarach.
Upoważniony zgłaszający CBAM
Osoba upoważniona przez właściwy organ zgodnie z art. 17. Organy celne nie zezwalają na przywóz towarów objętych CBAM przez inną osobę – z zastrzeżeniem zwolnienia de minimis.
Jednolity próg masy (de minimis)
Dodany rozporządzeniem 2025/2083 art. 2a zwalnia importera z obowiązków CBAM, gdy łączna masa netto przywożonych przez niego towarów w roku kalendarzowym nie przekracza progu z załącznika VII – 50 ton. Po przekroczeniu progu obowiązki obejmują całość emisji wbudowanych w towarach przywiezionych w danym roku. Zwolnienie nie dotyczy energii elektrycznej i wodoru.
Okresy i daty
| Etap | Data |
|---|---|
| Okres przejściowy – wyłącznie obowiązki sprawozdawcze | 1 października 2023 r. – 31 grudnia 2025 r. |
| Faza docelowa (m.in. art. 2a, 4, 6–9, 15, 19, 21, 23–27 i 31) | od 1 stycznia 2026 r. |
| Sprzedaż certyfikatów CBAM na wspólnej platformie centralnej | od 1 lutego 2027 r. |
| Pierwsza roczna deklaracja CBAM i umorzenie certyfikatów (za 2026 r.) | do 30 września 2027 r. |
Najczęstsze pytania
Co oznacza skrót CBAM?
CBAM to Carbon Border Adjustment Mechanism – mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, ustanowiony rozporządzeniem (UE) 2023/956.
Jaki jest próg de minimis w CBAM?
Po zmianie rozporządzeniem (UE) 2025/2083 importer jest zwolniony z obowiązków CBAM, jeżeli łączna masa netto przywożonych przez niego towarów objętych CBAM nie przekracza w roku kalendarzowym 50 ton. Zwolnienie nie dotyczy energii elektrycznej i wodoru.
Czym jest certyfikat CBAM?
To certyfikat w formacie elektronicznym odpowiadający jednej tonie ekwiwalentu dwutlenku węgla emisji wbudowanych w towarach przywożonych do Unii.