Fracht lotniczy i waga przestrzenna – definicja chargeable weight i AWB
Fracht lotniczy to przewóz towarów samolotem oraz opłata za ten przewóz. Podstawą jej naliczenia jest waga taryfowa (chargeable weight), czyli większa z dwóch wartości: rzeczywistej masy przesyłki albo jej wagi przestrzennej, obliczonej z wymiarów.
Waga przestrzenna (ang. dimensional weight, volumetric weight) to teoretyczna masa przesyłki obliczona na podstawie jej długości, szerokości i wysokości. Waga taryfowa (ang. chargeable weight) to wartość, od której naliczany jest fracht – większa z dwóch: masy rzeczywistej albo wagi przestrzennej.
Definicja
Pojęcie wagi przestrzennej wynika z tego, że lekkie, a duże przesyłki zajmują w ładowni dużo miejsca w stosunku do swojej masy. Waga przestrzenna wyraża masę, jaką miałaby przesyłka o minimalnej gęstości przyjętej przez przewoźnika. Jeżeli rzeczywista gęstość przesyłki jest mniejsza, opłata naliczana jest od objętości tak, jakby przesyłka ważyła więcej.
Przelicznik objętościowy
Przelicznik objętościowy (ang. dimensional factor) to liczba, przez którą dzieli się iloczyn wymiarów przesyłki:
waga przestrzenna = długość × szerokość × wysokość / przelicznik
W systemie metrycznym przelicznik wyraża się w cm³/kg i jest odwrotnością minimalnej gęstości. Jego wartość ustala przewoźnik i różni się ona między rodzajami przewozu. W przesyłkach lotniczych w systemie IATA powszechnie spotykany jest przelicznik 6000 cm³/kg (odpowiadający gęstości ok. 167 kg/m³); w usługach kurierskich stosowany bywa przelicznik 5000 cm³/kg.
Przykład ilustrujący definicję
Przykład: karton o wymiarach 100 × 80 × 60 cm ma objętość 480 000 cm³. Przy przeliczniku 6000 cm³/kg jego waga przestrzenna wynosi 480 000 / 6000 = 80 kg. Jeżeli rzeczywista masa kartonu to 50 kg, waga taryfowa wynosi 80 kg, bo jest to wartość większa.
Lotniczy list przewozowy (AWB)
AWB (ang. air waybill) to lotniczy list przewozowy – dokument potwierdzający zawarcie umowy przewozu z przewoźnikiem lotniczym i przyjęcie towaru do przewozu. W przeciwieństwie do konosamentu nie jest papierem wartościowym reprezentującym towar i nie jest zbywalny. Każdy AWB ma jedenastocyfrowy numer, którego pierwsze trzy cyfry identyfikują przewoźnika.
Lotniczy list przewozowy sporządza się w trzech oryginalnych egzemplarzach: zielonym dla przewoźnika, różowym dla odbiorcy i niebieskim dla nadawcy; pozostałe egzemplarze są kopiami.
Rodzaje AWB
- MAWB (Master Air Waybill) – główny list wystawiany przez przewoźnika, stosowany m.in. dla przesyłek skonsolidowanych,
- HAWB (House Air Waybill) – list wystawiany przez spedytora dla każdej przesyłki wchodzącej w skład ładunku skonsolidowanego,
- eAWB – elektroniczny list przewozowy; rezolucja IATA nr 672 znosi wymóg papierowego dokumentu.
Pojęcia powiązane
- fracht – opłata za przewóz,
- konosament – morski odpowiednik listu przewozowego,
- LCL – drobnica morska, rozliczana od masy lub objętości,
- hasło Konosament – definicja.
Najczęstsze pytania
Co oznacza chargeable weight?
Chargeable weight (waga taryfowa) to wartość, od której naliczany jest fracht lotniczy: większa z dwóch wielkości – rzeczywistej masy przesyłki albo jej wagi przestrzennej obliczonej z wymiarów.
Czym różni się waga przestrzenna od masy rzeczywistej?
Masa rzeczywista to wynik ważenia przesyłki. Waga przestrzenna to masa teoretyczna, obliczona jako iloczyn wymiarów podzielony przez przelicznik objętościowy ustalony przez przewoźnika.
Czym różni się AWB od konosamentu?
AWB (lotniczy list przewozowy) potwierdza umowę przewozu lotniczego, ale nie jest zbywalny i nie reprezentuje prawa do towaru. Konosament w przewozie morskim może pełnić funkcję papieru wartościowego reprezentującego towar.