Kolej Chiny–Europa – definicja kontenerowych połączeń kolejowych
Kolej Chiny–Europa to system kontenerowych połączeń kolejowych łączących Chiny z Europą przez Azję Centralną. Jego charakterystyczną cechą jest zmiana rozstawu torów na granicach, wymagająca przeładunku kontenerów między wagonami.
Kolej Chiny–Europa to ogólne określenie regularnych, kontenerowych połączeń kolejowych między Chinami a krajami Unii Europejskiej. Towar podróżuje w znormalizowanych kontenerach przewożonych na wagonach platformach, a po drodze kontenery są przeładowywane między składami kolejowymi o różnym rozstawie torów.
Definicja
Połączenia te są częścią tzw. Eurazjatyckiego Mostu Lądowego – lądowego korytarza kolejowego między Azją Wschodnią a Europą. Jego południowy wariant, nazywany Nowym Eurazjatyckim Mostem Lądowym, prowadzi przez Chiny i Azję Centralną, a dalej przez Rosję i Białoruś do granicy z Polską. Po 2022 roku zaczęto rozwijać także Transkaspijski Międzynarodowy Szlak Transportowy, prowadzący przez Azję Centralną, Morze Kaspijskie i Kaukaz Południowy z pominięciem Rosji.
Rozwój połączeń jest związany z ogłoszoną w 2013 roku chińską inicjatywą Pasa i Szlaku (ang. Belt and Road).
Zmiana rozstawu torów
Rozstaw toru to odległość między wewnętrznymi powierzchniami główek szyn. W Chinach i w Unii Europejskiej (w tym w Polsce) stosuje się tor normalny o rozstawie 1435 mm. W Kazachstanie, Rosji i na Białorusi stosuje się tor szeroki o rozstawie 1520 mm.
Z tego powodu na trasie występują dwa miejsca zmiany rozstawu (ang. break of gauge):
- granica chińsko-kazachska – przejścia Dostyk i Chorgos, gdzie kontenery przenosi się z wagonów chińskich na wagony szerokotorowe,
- granica białorusko-polska – gdzie kontenery wracają na wagony normalnotorowe.
Przeładunek polega na fizycznym przeniesieniu kontenera dźwignicą z jednego składu na drugi; zawartość kontenera nie jest przy tym rozładowywana.
Małaszewicze jako punkt przeładunkowy
Małaszewicze to osiedle w gminie Terespol, położone ok. 9 km od granicy polsko-białoruskiej, przy magistrali kolejowej E20. Działa tam jeden z największych w Europie suchych portów przeładunkowych, w którym towary przeładowuje się z taboru szerokotorowego (1520 mm) na normalnotorowy (1435 mm). Port przeładunkowy otwarto w 1949 roku. Według źródła przez Małaszewicze przechodzi większość skonteneryzowanych towarów przewożonych koleją między Chinami a Unią Europejską. W Małaszewiczach znajduje się także wolny obszar celny.
Przeładunek między torem szerokim a normalnym wykorzystywano tam na długo przed powstaniem współczesnych połączeń z Chinami – w latach 80. XX wieku przechodziły przez Małaszewicze m.in. towary japońskie przewożone Koleją Transsyberyjską z Władywostoku do Europy Zachodniej.
Pojęcia powiązane
- Kolej Chiny–Europa – definicja słownikowa,
- kontenery 20DV, 40DV i 40HQ – jednostki ładunkowe przewożone koleją,
- fracht – opłata za przewóz,
- hasło Kontenery morskie – oznaczenia i definicje.
Najczęstsze pytania
Co oznacza zmiana rozstawu torów na kolei Chiny–Europa?
Oznacza miejsce, w którym tor normalny (1435 mm) styka się z torem szerokim (1520 mm). Pociąg nie może przejechać dalej, więc kontenery przenosi się na wagony o innym rozstawie kół – na granicy chińsko-kazachskiej i na granicy białorusko-polskiej.
Czym są Małaszewicze w kontekście kolei Chiny–Europa?
Małaszewicze to miejscowość przy granicy polsko-białoruskiej, w której działa suchy port przeładunkowy. Kontenery są tam przeładowywane z taboru szerokotorowego na normalnotorowy.
Czym różni się Eurazjatycki Most Lądowy od kolei Chiny–Europa?
Eurazjatycki Most Lądowy to nazwa lądowego korytarza kolejowego między Azją a Europą. Kolej Chiny–Europa to określenie kontenerowych połączeń kursujących w ramach tego korytarza.